شرف الدّين در قريه تفت يزد درگذشت « * » . مؤلف گويد : اكنون كه سخن ما ، به معما گرائيد شايسته است پاره‌اى از آنچه را كه مناسب با اين مقام است يادآورى نمائيم . از اساتيد فن معما ، امير حسين معمايى معروف است كه رساله‌هاى چندى دراين‌بارهء تأليف كرده است « * * » . يادآورى مىشود ، اين مرد از علماى بزرگ شيعه اماميه است ليكن مانند بسيارى از همگامان او به بلاى تقيه گرفتار شده بود . وى در بسيارى از فنون و به‌خصوص در نامه‌نگارى و معمّا و لغز ، مهارت داشته ، بلكه فن معما را ابداع كرده است . يكى از متأخران عامه كه در اين فن ، دستى داشته در رساله‌اش مىنويسد : واضع و مدوّن اصلى اين فن مولانا شرف الدّين على يزدى مؤلف تاريخ مشهور ظفرنامه است كه چگونگى

--> ( * ) ريحانه ، ج 2 ، ص 312 مىنويسد : شرف الدّين در سال 830 يا 850 يا 856 در يزد وفات يافته است و از آثار او رساله مناظره و رساله منتخب است كه هر دو در فن معما مىباشد و در شعر ، شرف تخلص مىكرده از اوست : نگشاد در به روى شرف پير ميكده * تا از ديار كون و مكان رخت برنبست ( * * ) روضات ، ص 260 مىنويسد : امير حسين بن محمد حسينى نيشابورى معروف به معمايى از شعراى بنام و عرفاى عاليمقام بوده و اوقاتى كه در هرات مىزيسته از بركات انفاس جامى بهره‌مند و مستفيذ مىبوده و كتاب ارزنده‌اى در فن معما به خواهش امير على شيرنوايى نوشته و در آن كتاب نام امير و جامى را در ضمن ابياتى كه در روضات آمده است ايراد كرده است و پس از آن مؤلف روضات به مطالبى كه در اين كتاب آمده و در بالا ترجمه شد اشاره نموده است در الذريعة ، ج 21 ، ص 270 مىنويسد : معميات از مير حسين معمائى مىباشد و رساله‌ها و قطعات زيادى در معما دارد . از جمله دستور معما و در مجلد 8 صفحه 168 مىنويسد : رساله دستور معما رساله‌اى است پارسى كه آن را امير حسين معمائى نيشابورى به نام امير على شيرنوائى متوفى 906 ه . ق تأليف كرده و در آخر به تاريخ تأليفش كه 904 هجرى بوده چنين اشاره كرده است : اگر از تو پرسند تاريخ او * ( به حج رفتن كعبهء دين ) بگو در الذريعة سال فوتش را 904 و در ريحانه ، ج 4 ، ص 48 سال فوتش 904 يا 912 كه در هرات اتفاق افتاده نوشته است - م .